fe-mail.gr

Fe-mail.gr

 

Τι είναι η Ομαδική Ψυχοθεραπεία;

26 Σεπτεμβρίου 2006 | 07:35 μ.μ.

...του Dr. Γρηγόρη Βασιλειάδη
Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπευτής M.Sc. Ph.D.

Η ομαδική ψυχοθεραπεία, όπως και η ατομική, έχει στόχο να βοηθήσει τους ανθρώπους που θέλουν να βελτιώσουν την ικανότητά τους να αντιμετωπίζουν και να αντεπεξέρχονται στις δυσκολίες και τα προβλήματα της ζωής τους πιο ικανοποιητικά.

Ενώ στη ατομική ψυχοθεραπεία ο ενδιαφερόμενος συνευρίσκεται μόνο με ένα άτομο, τον ψυχοθεραπευτή του, στην ομαδική ψυχοθεραπεία η συνεδρία γίνεται με μια ολόκληρη ομάδα ανθρώπων, και με συντονιστές ένα (ή δύο) ψυχοθεραπευτές.

Επειδή η ομαδική θεραπεία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στις διαπροσωπικές αλληλεπιδράσεις των ανθρώπων, προβλήματα που αφορούν διαπροσωπικές σχέσεις γίνονται συχνά το αντικείμενο της ψυχοθεραπευτικής διαπραγμάτευσης κι αντιμετώπισης.

Η ομαδική ψυχοθεραπεία έχει σκοπό να βοηθήσει τα άτομα που συμμετέχουν στην ομάδα ώστε να αντιμετωπίζουν πιο αποτελεσματικά τις συναισθηματικές τους δυσκολίες, και να επιτύχουν την προσωπική τους ανάπτυξη κι αυτογνωσία.

Ο ψυχοθεραπευτής - συντονιστής της ομαδικής διαδικασίας, επιλέγει ως υποψήφιους-ες για την ομαδική θεραπεία εκείνους/ εκείνες τους/τις θεραπευόμενους/ες που μπορούν να αποκομίσουν οφέλη απʼ αυτού του είδους την ψυχοθεραπεία, καθώς κι όσους/όσες μπορεί με την παρουσία τους να επιδράσουν βοηθητικά σε άλλα μέλη της ομάδας αυτογνωσίας.

Πως ακριβώς δουλεύει η Ομαδική Ψυχοθεραπεία;

Οι άνθρωποι που αποφασίζουν να συμμετέχουν σε μια ομάδα μοιράζονται με τα υπόλοιπα μέλη της ψυχοθεραπευτικής ομάδας τα προσωπικά θέματα που αντιμετωπίζουν στη ζωή τους. Για παράδειγμα, ένα μέλος μπορεί να επιλέξει να μοιραστεί γεγονότα από την καθημερινότητα της εβδομάδας που πέρασε, με ποιόν τρόπο ανταποκρίθηκε σʼ αυτά, εάν αντιμετώπισε κάποια δυσκολία, κ.λ.π. Μπορεί επίσης να μοιραστεί με την ομάδα αυτογνωσίας τα συναισθήματα και τις σκέψεις του για γεγονότα που συνέβησαν σε προηγούμενες συνεδρίες της ομάδας, και να τα συσχετίσει με θέματα που τέθηκαν από άλλα μέλη, ή από τον συντονιστή της ομάδας. Άλλα μέλη πάλι μπορεί να ανταποκριθούν στα ζητήματα που φέρνει ένα μέλος, να του δώσουν ανατροφοδότηση, κουράγιο, να το στηρίξουν ή να του ασκήσουν κριτική, ή απλά να μοιραστούν τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους με αφορμή τα λόγια του προηγούμενου μέλους.

Τα θέματα που συζητιούνται μέσα στην ομάδα αυτογνωσίας δεν καθορίζονται από τον συντονιστή, αλλά ανακύπτουν αυθόρμητα από τα ίδια τα μέλη της.

Τα άτομα που συμμετέχουν στην ομάδα συνειδητοποιούν ότι υπάρχουν κι άλλοι άνθρωποι που νιώθουν παρόμοια μαζί τους, και τελικά αισθάνονται ανακούφιση γιατί βλέπουν πως δεν είναι μόνοι τους κι αβοήθητοι με το πρόβλημα που τους απασχολεί. Η ομάδα μπορεί να αποτελέσει μια σημαντική πηγή νοηματοδότησης, υποστήριξης & δύναμης σε δύσκολες περιόδους κατά τις οποίες κάποιο μέλος της αντιμετωπίζει έντονο άγχος και συναισθηματικό αδιέξοδο.

Η ανατροφοδότηση που εισπράττει κάποιο άτομο στην ομάδα από τις αντιδράσεις και την ανταπόκριση των υπολοίπων μελών στα ζητήματα που «ανοίγει» κατά την θεραπευτική διαδικασία συνήθως το βοηθάει να συνειδητοποιήσει κάποιες δυσλειτουργικές του στάσεις, ή/και επαναλαμβανόμενα μοτίβα στη συμπεριφορά του που μπορεί να δυσκολεύουν τις σχέσεις του με τους άλλους. Επίσης, η ανατροφοδότηση της ομάδας μπορεί να τον/ την βοηθήσει να αλλάξει την οπτική με την οποία βλέπει τα πράγματα, ή/και να υιοθετήσει πιο δημιουργικές και αποτελεσματικές στάσεις απέναντι στα προβλήματα που τον/ την απασχολούν.

Γενικά, η ομάδα αυτογνωσίας μπορεί να λειτουργήσει ως ένα ζωντανό εργαστήρι πειραματισμού, όπου τα μέλη μπορούν να δοκιμάζουν με ασφάλεια νέες στάσεις, πεποιθήσεις και συμπεριφορές, πριν τις εφαρμόσουν στην καθημερινότητά τους, εκτός ομάδος. Συχνά μέσʼ την ψυχοθεραπευτική ομάδα τα μέλη συναντούν ανθρώπους της παρελθούσας, ή και της τωρινής τους ζωής, με τους οποίους έχουν μια δυσκολία, που όμως θα ήθελαν να είναι σε θέση να την διαπραγματευτούν αποτελεσματικά. Στην ομαδική ψυχοθεραπεία όλοι θα έχουν σίγουρα την ευκαιρία να επεξεργαστούν δημιουργικά τέτοιες καταστάσεις.

Ποιοι μπορούν να ωφεληθούν περισσότερο από την Ομαδική Ψυχοθεραπεία;

Η ομαδική θεραπεία είναι κατάλληλη και ενδείκνυται σε μια μεγάλη γκάμα δυσκολιών και προβλημάτων, από τις περιπτώσεις ανθρώπων που θέλουν να αναπτύξουν τις διαπροσωπικές τους δεξιότητες, μέχρι περιπτώσεις ατόμων που υποφέρουν από συναισθηματικές δυσκολίες, όπως το άγχος, η κατάθλιψη, κ.λ.π.

Αν και υπάρχουν ομάδες ψυχολογικής υποστήριξης για ανθρώπους που αντιμετωπίζουν την ίδια δυσκολία, ή κρίση (π.χ. ομάδες κακοποιημένων γυναικών, γονέων που έχουν χάσει κάποιο παιδί τους, κ.α.), συνήθως συνίσταται μια θεραπευτική ομάδα να έχει ετερογενή πληθυσμό, έτσι ώστε να αποτελεί μια ρεαλιστική μικρογραφία, έναν μικρόκοσμο της πραγματικής κοινωνίας. Γιʼ αυτόν ακριβώς το λόγο, δημιουργώντας μια ομάδα αυτογνωσίας, ο συντονιστής φροντίζει αυτή η ομάδα να περιλαμβάνει άνδρες και γυναίκες, νέους και ηλικιωμένους, παντρεμένους κι ελεύθερους/ ες, κ.ο.κ.

Η ομαδική διαδικασία μπορεί να ωφελήσει ιδιαιτέρως ανθρώπους με προβλήματα στις διαπροσωπικές τους σχέσεις, και γενικά με δυσκολίες που έχουν να κάνουν με σχέσεις. Όταν οι προσωπικές δυσκολίες των μελών της ομάδας αφορούν το κοινωνικό, εργασιακό πλαίσιο, τα συντροφικά τους προβλήματα, ή την σεξουαλικότητα, τότε η ομάδα μπορεί να προσφέρει σημαντική βοήθεια. Οι ψυχοθεραπευτικές ομάδες είναι ιδανικά σχεδιασμένες και κατάλληλες για ανθρώπους που ταλαιπωρούνται με θέματα σχέσεων, όπως η συναισθηματική εγγύτητα, η εμπιστοσύνη, και η αυτοπεποίθηση. Οι αλληλεπιδράσεις που συμβαίνουν ανάμεσα στα μέλη κατά την ομαδική διαδικασία βοηθούν τους συμμετέχοντες να αναγνωρίσουν, να πάρουν σχετική γνώση και πληροφορία, και να αλλάξουν τα μοτίβα που μέχρι τώρα ακολουθούσαν στη ζωή τους με αποτέλεσμα να σαμποτάρουν άθελά τους τις σημαντικές τους σχέσεις.

Το μεγάλο πλεονέκτημα που έχει η ομαδική διαδικασία είναι ότι επιτρέπει και ενθαρρύνει την επεξεργασία των παραπάνω μοτίβων συμπεριφοράς στο «εδώ & τώρα», καθώς η συνθήκη της ομαδικής ψυχοθεραπείας προσομοιάζει την πραγματικότητα ως προς τους τρόπους που οι άνθρωποι σχετίζονται μεταξύ τους.

Πως να επιλέξετε τον Ομαδικό Ψυχοθεραπευτή σας;

Εάν είστε στη διαδικασία αναζήτησης ενός ψυχοθεραπευτή ομάδας, καλό θα ήταν να απευθυνθείτε σε κάποιον καλά εκπαιδευμένο, αξιόπιστο και ηθικό επαγγελματία ψυχολόγο.

Εάν είστε σε ατομική ψυχοθεραπεία, μπορείτε να συμβουλευτείτε τον ψυχοθεραπευτή σας. Συνήθως οι αξιόπιστοι θεραπευτές ομάδας είναι επαγγελματίες με υψηλή, πιστοποιημένη ακαδημαϊκή εκπαίδευση, και μεγάλη ψυχοθεραπευτική εμπειρία. Επίσης, ανήκουν σε μια από τις επίσημες επαγγελματικές οργανώσεις της χώρας τους.

Ένας έμπειρος ψυχοθεραπευτής ομάδας θα φροντίσει να σας πάρει συνέντευξη πριν αποφασιστεί η είσοδος σας στην ομάδα, και θα απαντήσει τις ερωτήσεις που θα του κάνετε σχετικά με την εμπειρία του στις ομάδες, καθώς και για την ίδια την ομαδική διαδικασία χωρίς να νιώσει άβολα γιʼαυτό.

Θα ήταν βοηθητικό για σας να τον ρωτήσετε πόσα χρόνια κλινικής εμπειρίας έχει στην άσκηση της ομαδικής ψυχοθεραπείας, και γενικά πόση εμπειρία έχει ως ψυχοθεραπευτής.

Πάνω απʼ όλα όμως χρειάζεται να εμπιστευτείτε το συναίσθημά σας: Εάν για κάποιο λόγο -που μπορεί ακόμα και να μην τον γνωρίζετε- δεν αισθάνεστε ότι μπορείτε να εμπιστευτείτε τον συγκεκριμένο επαγγελματία, τότε θα σας συμβούλευα να ψάξετε για άλλον ψυχοθεραπευτή.

Τι αναμένεται από κάθε μέλος της Θεραπευτικής Ομάδας;

Κάθε μέλος αναμένεται να είναι παρόν σε κάθε εβδομαδιαία συνάντηση της ομάδας, και να προσέρχεται με συνέπεια στην συμφωνημένη ώρα. Επίσης, όλες οι πληροφορίες που μοιράζονται -κατά τη διαδικασία- τα μέλη της ομάδας μεταξύ τους, καθώς και τα ονόματα των μελών, είναι απόλυτα εμπιστευτικές και δεν πρέπει να επικοινωνούνται για κανένα λόγο εκτός της ομαδικής διαδικασίας. Από τα άτομα που μπαίνουν για πρώτη φορά σε ομάδα δεν αναμένεται να πάρουν τον λόγο άμεσα. Αντίθετα, κατά την πρώτη τους συνεδρία μπορούν να παραμείνουν σιωπηλά παρακολουθώντας απλά την διαδικασία.

Από κάθε μέλος που ξεκινά την ομαδική θεραπεία αναμένεται να δεσμευτεί στη συγκεκριμένη ομάδα για ένα χρονικό διάστημα τουλάχιστον 6 μηνών. Αυτή η δέσμευση επιτρέπει στο μέλος να αποκτήσει σταδιακά μια πιο σαφή αίσθηση κι αντίληψη του τρόπου με τον οποίον λειτουργεί η ομάδα ψυχοθεραπείας. Οι συμμετέχοντες σε μια ομάδα αυτογνωσίας δεν είναι υποχρεωμένοι να μιλάνε, ή να αποκαλύπτουν προσωπικά τους θέματα εφόσον δεν το θέλουν, ή δεν είναι έτοιμοι ακόμα γιʼ αυτό.

Παρόλα αυτά, πρέπει να γίνει κατανοητό ότι όσο πιο ενεργητικά συμμετέχει ένα μέλος της ομάδας μέσα στη διαδικασία, ανοίγοντας τα προσωπικά του θέματα, και μιλώντας για τον εαυτό του, τα συναισθήματα και τις σκέψεις του, τόσα περισσότερα οφέλη είναι πιθανό να κερδίσει απʼ αυτήν την εμπειρία.

Πρακτικές λεπτομέρειες της Ομαδικής Ψυχοθεραπείας

Ο αριθμός των μελών της ψυχοθεραπευτικής ομάδας πρέπει να κυμαίνεται από 4 έως 12 άτομα. Σε ομάδα με περισσότερα από 12 μέλη είναι πολύ δύσκολο να δημιουργηθεί θεραπευτική ατμόσφαιρα, και ο λιγοστός χρόνος που αναλογεί σε κάθε μέλος δεν του δίνει τη δυνατότητα να δουλέψει με επάρκεια τα προσωπικά του ζητήματα.

Η διάρκεια κάθε ομαδικής συνεδρίας είναι 2 ώρες (αυτή η διάρκεια είναι διαφορετική όταν πρόκειται για εργαστήρια αυτογνωσίας, και μαραθώνιους ομάδων).

Τα μέλη της ομάδας συναντιούνται μια φορά την εβδομάδα, τη συμφωνημένη μέρα κι ώρα.

Η διάρκεια μιας ψυχοθεραπευτικής ομάδας κυμαίνεται, ανάλογα με το είδος των ζητημάτων που τα μέλη της επιθυμούν να δουλέψουν θεραπευτικά, και τους στόχους που θέτει η συγκεκριμένη ομάδα. Κατά μέσο όρο η διάρκεια ζωής μιας ομάδας είναι 3-4 χρόνια. Σε κάθε περίπτωση, τα άτομα που ξεκινούν τώρα την συμμετοχή τους στην ομάδα αυτογνωσίας πρέπει να έχουν υπόψιν τους ότι χρειάζεται για να δουν έμπρακτα την βοήθεια της ομάδας να παραμείνουν στην ομάδα τουλάχιστον για 6 μήνες.

Return to category
 
Τελευταία άρθρα