fe-mail.gr

Fe-mail.gr

 

Μια βόλτα μέχρι τα αστέρια παρακαλώ...!

28 Αυγούστου 2006 | 07:51 μ.μ.

 

Εκόνα από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

Η κοσμολογία και η αστροφυσική είναι πολύ ενδιαφέρουσες επιστήμες και μπορούν να μας δείξουν πολλά για την γέννηση και την εξέλιξη του σύμπαντος.

Μέσω αυτών των επιστημών μελετάται το κοντινό σύμπαν και μέσω των διαφορών του ανά τακτά χρονικά διαστήματα βλέπουμε το μέλλον του.

Όσο όμορφα κι αν ακούγονται όλα αυτά, τόσο δύσκολα είναι για όσους τα μελετούν.
Οι άνθρωποι που κάνουν όλες αυτές τις εργασίες και αποτελούν την ομάδα του Εθνικού Αστεροσκοπείου στην Ελλάδα είναι ρομαντικοί επιστήμονες όπως θα τους χαρακτήριζε κανείς.

Το τηλεσκόπιο Newall ήρθε το 1959 στην Πεντέλη, δεν λειτουργεί πλέον και αποτελεί τόπο ξενάγησης και παρατήρησης για το κοινό τις όμορφες βραδιές.

Έχουν απέραντες γνώσεις, συνεργάζονται με μεγάλα ερευνητικά κέντρα (ESO, NASA κτλ), με τα καλύτερα πανεπιστήμια (Harvard, Imperial College κτλ), μιλούν με ανθρώπους από ολόκληρο τον κόσμο, συλλέγουν στοιχεία, δημιουργούν, διαβάζουν, ψάχνουν και συνεχίζουν να μαθαίνουν μέσα από μια επιστήμη – έμπνευση...!
Η εργασία τους αποτελεί κομμάτι ενημέρωσης προς το κοινωνικό κομμάτι πολλές φορές αλλά και μεγάλη ευχαρίστηση για τους ίδιους, όπως παραδέχονται.
Όροι όπως ακτίνες Χ, τηλεσκόπια, μελέτη σύμπαντος, μελέτη αστέρων, επιστημονική τεχνολογία κτλ παραμένουν άγνωστοι σε πολλούς από εμάς.

Παρακάτω θα διαβάσετε μια μικρή περίληψη των εννοιών που αναφέραμε.

Σύνθετη εικόνα του γνωστού πλανητικού νεφελώματος Μ57 στον αστερισμό της Λύρας. Για την έγχρωμη σύνθεση χρησιμοποιήθηκαν τρεις ξεχωριστές εικόνες (με διαφορετικά φίλτρα) που πάρθηκαν με την αστρονομική κάμερα του τηλεσκοπίου Αρίσταρχος.

Ακτίνες Χ
Η ακτινοβολία Χ είναι πολύ σημαντική στο να καταλάβουμε πως δουλεύει το σύμπαν μιας και μας φανερώνει τις πιο εκρηκτικές και βίαιες διεργασίες του.

Στην πραγματικότητα οι ακτίνες Χ δημιουργούνται από αέριο που βρίσκεται σε θερμοκρασία μεγαλύτερη από 10 εκατομμύρια βαθμούς Κελσίου.

Τόσο θερμό αέριο βρίσκεται σε αφθονία δίπλα στις μαύρες τρύπες στα κέντρα πολλών γαλαξιών.

Σχεδόν όλες οι πηγές σχετίζονται με μαύρες τρύπες σε μακρινούς γαλαξίες, που βρίσκονται σε απόσταση έως και 12 δισεκατομμύρια έτη φωτός όταν δηλαδή το Σύμπαν ήταν ακόμη σε νηπιακή ηλικία.


Το χρώμα των πηγών αντιστοιχεί στην ενέργεια τους στις ακτίνες-Χ.
Οι αστροφυσικοί ξεχωρίζουν αμέσως την ενέργεια μέσα από τα χρώματα αυτά.

Το σύγχρονο τηλεσκόπιο
Το τηλεσκόπιο που βρίσκεται στην Πεντέλη δεν χρησιμοποιείται πια για επιστημονικές έρευνες.

Οι εγκαταστάσεις του Αστεροσκοπείου στο Χελμό όπως φαίνονται από το sky lift του χιονοδρομικού κέντρου Καλαβρύτων. Διακρίνονται το κτήριο του τηλεσκοπίου και το κτήριο από όπου πραγματοποιούνται οι παρατηρήσεις.

Το νέο οπτικό σύγχρονο τηλεσκόπιο Ritchey - Chretien "Αρίσταρχος" βρίσκεται στην κορυφή του όρους Χελμού στη Βόρεια Πελοπόννησο σε υψόμετρο 2350 μέτρων, επάνω από το χιονοδρομικό κέντρο Καλαβρύτων. Πήρε το όνομα του προς τιμήν του αρχαίου Έλληνα αστρονόμου Αρίσταρχου και θεωρείται το πιο σύγχρονο παρατηρησιακό όργανο του Ινστιτούτου Αστροφυσικής. Η συγκεκριμένη περιοχή επιλέχθηκε από τους ερευνητές – επιστήμονες για αρκετούς λόγους. Βρίσκεται σε πολύ μεγάλο υψόμετρο και το κλίμα του ευνοεί την παρατήρηση. Θεωρείται «σκοτεινό» μέρος και η συγκεκριμένη περιοχή είναι από τις πιο «σκοτεινές» στην Ευρώπη. Το οπτικό τηλεσκόπιο χρειάζεται πλήρη καθαρότητα της ατμόσφαιρας και να βρίσκεται πάνω από τη ζώνη χαμηλών σύννεφων κάτι που η περιοχή ευνοεί. Άλλος ένας σοβαρός λόγος που επιλέχθηκε, είναι το χιονοδρομικό κέντρο των Καλαβρύτων το οποίο βρίσκεται αρκετά κοντά και έτσι η παροχή ρεύματος και νερού είναι πολύ πιο εύκολη.

Ο εξοπλισμός και η τεχνολογία του Αστεροσκοπείου
Το 1997 το Αστεροσκοπείο Πεντέλης συνδέονταν με το δίκτυο του Αστεροσκοπείου του Θησείου μέσω κεραιών με ασύρματο δίκτυο ταχύτητας 2Mbps.

Η πρώτη εικόνα που ελήφθη στις 1 Οκτωβρίου 2004 με την αστρονομική κάμερα 1kx1k CCD του τηλεσκοπίου «Αρίσταρχος».

Μόλις όμως τα ασύρματα δίκτυα εξελίχθηκαν στην Ελλάδα και έγιναν γνωστά στο ευρύ κοινό το Αστεροσκοπείο έπαψε να χρησιμοποιεί αυτού του τύπου την σύνδεση.
Ο εξοπλισμός του Αστεροσκοπείου Πεντέλης αυτή τη στιγμή, αποτελείται από servers που χρησιμοποιούν Unix, από routers της Cisco και αρκετά τερματικά με Linux.

Οι ερευνητές δουλεύουν συνήθως με δύο ή τρεις υπολογιστές όπου ένας Η/Υ δουλεύει οπωσδήποτε με Linux και είναι συνδεδεμένος στο κεντρικό δίκτυο. Υπολογιστές με Windows για λειτουργικό σύστημα, δεν υπήρχαν και πολλοί μιας και οι ερευνητές δημιουργούν τα δικά τους προγράμματα – εφαρμογές και προτιμούν τα Linux. Στην Πεντέλη όπου βρίσκεται ο κεντρικός server υπάρχει μεγάλη ασφάλεια και ενώ είναι αρκετές οι επιθέσεις που δέχονται καθημερινά, κανένας επιτήδειος hacker δεν έχει καταφέρει ακόμα να έχει πρόσβαση σε αρχεία τους.
Χωρίς υπολογιστές όπως υποστηρίζει η ερευνητική ομάδα δεν θα μπορούσε κανείς να εργαστεί και να κάνει οτιδήποτε μιας και όλη τους η δουλειά βασίζεται τώρα πια στα συστήματα υπολογιστών και στο ασφαλές δίκτυο που διαθέτουν.

Η βόλτα που λέγαμε...
Οι όμορφες βραδιές είναι οι πιο κατάλληλες για να κάνετε μια βόλτα μέχρι τα αστέρια! Όχι πολύ πιο μακριά από την Αθήνα.

Μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του Εθνικού Αστεροσκοπείου στη διεύθυνση www.astro.noa.gr και να μάθετε περισσότερα.

Στο Εθνικό Αστεροσκοπείο της Παλαιάς Πεντέλης, στα Βόρεια Προάστια, οι βραδιές περνούν όμορφα και μένουν τις περισσότερες φορές αξέχαστες στους επισκέπτες. Το τηλεσκόπιο Newall που βρίσκεται στην Πεντέλη δεν χρησιμοποιείται πια για επιστημονικές μελέτες και είναι έτοιμο να σας δεχθεί, μιας και αποτελεί τόπο ξενάγησης και παρατήρησης για το κοινό.
Μπορείτε να ενημερωθείτε για τις ημερομηνίες υποδοχής του κοινού και το πρόγραμμα επισκέψεων και ξεναγήσεων στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.astro.noa.gr και στο τηλέφωνο 210 6131247. Οι παρατηρήσεις γίνονται βραδινές ώρες (συνήθως 21.00 με 01.00) με την καθοδήγηση ειδικού συνεργάτη, δεν γίνονται κρατήσεις θέσεων και το εισιτήριο είναι σε μια μικρή συμβολική τιμή. Αν το επιτρέπει ο καιρός θα περάσετε σίγουρα αξέχαστα!

 

Η βάση του Newall ξεκινά μέσα στην αίθουσα κοινού και δίπλα του το μικρό ξύλινο παλιό τηλεσκόπιο Ploesl του 1845 που αποτελεί πια μνημείο.

Αυτό το γνωρίζετε;

* Οι γαλαξίες είναι συγκεντρώσεις αστέρων και συμπεριέχουν εκατομμύρια αστέρια.

* Τα διαστημικά τηλεσκόπια βρίσκονται έξω από την ατμόσφαιρα.

* Τα περισσότερα αστέρια βρίσκονται εκατομμύρια έτη φωτός πίσω. Αυτά που βλέπουμε στον ουρανό αποτελούν παρελθόν. Είναι απλά οι εκρήξεις τους.

* Πολλά αστέρια μαζί δημιουργούν τα νεφελώματα.

* Οι κάμερες που χρησιμοποιούνται για την φωτογράφηση γαλαξιών και αστέρων είναι υπερευαίσθητες ψηφιακές CCD κάμερες με τεράστιο κόστος.

* Το φως του ήλιου κάνει 7 λεπτά να φτάσει στην γη.

* Ο πλανήτης Γη έχει περίπου 1 δις χρόνια ζωής μπροστά του (το οποίο είναι το 1/5 της ζωής του ήλιου).

* Ο ήλιος έχει 4 με 5 δις χρόνια ζωής μέχρι που θα εκραγεί. Αυτή τη στιγμή βρίσκεται περίπου στο 5%.

 

Ευχαριστώ θερμά τον κο Ιωάννη Μπέλλα για όλες τις πληροφορίες που μου έδωσε, για το φωτογραφικό υλικό, την ξενάγηση καθώς και όλη την ερευνητική ομάδα του τμήματος Αστρονομίας και Αστροφυσικής του Εθνικού Αστεροσκοπείου στην Παλαιά Πεντέλη.


Αριάδνη Γερασιμίδου

 

Return to category
 
Τελευταία άρθρα